Compositie opdracht
Ieder jaar reikt het festival een vrije compositieopdracht uit aan een getalenteerde Nederlandse jazzmusicus. Dit jaar is die toebedeeld aan saxofonist en componist Ben van Gelder.
Altsaxofonist en componist Ben van Gelder (1988) wordt in nationale én internationale kringen beschouwd als een supertalent. Als tiener won hij al belangrijke prijzen, waaronder het Prinses Christina Concours, de Stan Getz/Clifford Brown Fellowship en de Deloitte Jazz Award. Op zijn zeventiende verhuisde hij naar New York, waar hij bijna tien jaar woonde en werkte met musici van wereldformaat zoals Mark Turner, Joe Sanders en Ambrose Akinmusire. Daar ontwikkelde hij een herkenbare stijl als solist en componist, mede gevoed door zijn studie kunstgeschiedenis; visuele kunst, verhalen en objecten vormen vaak een kader voor de muziek die hij schrijft. Met zijn kwintet maakte hij drie veelgeprezen albums. Zijn album Manifold (2023), opgenomen in octetbezetting, verkent de veelzijdigheid van het kerkorgel en werd door The New York Times aangemerkt als een opzienbarende release.
De genomineerden voor de Compositieopdracht worden jaarlijks voorgedragen door drie partijen: de Vereniging Nederlandse Jazzpodia en Jazzfestivals, North Sea Jazz en een vorige componist van de opdracht, in dit geval Tijn Wybenga. Ben van Gelder werd unaniem gekozen. “Van Gelder geldt al ruim twee decennia als groot talent in de internationale jazzscene en heeft een uitgesproken muzikale signatuur waarin compositie en improvisatie op een vernieuwende manier samenkomen”, aldus North Sea Jazz. Tijn Wybenga vult daarbij aan: “Ben was al vroeg een saxofonist waarvan iedereen wist: dit is something else. De laatste jaren ontwikkelde hij erg als componist. Zijn laatste album Manifold bewijst dat hij denkt als een componist en een verhalenverteller. Hij is de aangewezen persoon voor deze opdracht; zijn compositie kan niet anders dan bijzonder worden.”
Voor North Sea Jazz presenteert Van Gelder The Whole Wide World Is Round, een muzikale ode aan het vijftigjarig bestaan van het festival en aan de mensen die jazz hebben gevormd en gedragen. Het centrale thema is herinnering. Van Gelder heeft een persoonlijke band met het festival: zijn vader had er jarenlang een stand met zijn platenzaak Swingmaster, zijn moeder was zo geraakt door het optreden van Abbey Lincoln in 1981 dat ze in de stand naar een foto vroeg en daar Van Gelder senior ontmoette – wat dus indirect leidde tot het bestaan van hun zoon Ben.
Het is dan ook vanzelfsprekend dat Lincoln het hart vormt van dit nieuwe project. Haar poëtische teksten over afstamming, tijd en identiteit inspireerden Van Gelders composities, visueel vertaald door Tony Roe en aangevuld met archieffoto's van Van Gelders vader. De bezetting bestaat uit musici die hem persoonlijk en muzikaal dierbaar zijn: Nelson Veras (gitaar), Martin Nevin (contrabas), Craig Weinrib (drums) en Peter Schlamb (vibrafoon), met zijn broer Gideon van Gelder als speciale gast op piano.
De première van The Whole Wide World Is Round vindt plaats op vrijdag 10 juli in de Missouri.
De compositieopdracht North Sea Jazz kwam tot stand in samenwerking met de Vereniging van Nederlandse Jazzpodia en Jazzfestivals (VNJJ) en wordt mede mogelijk gemaakt door het Fonds Podiumkunsten.