Europese improvisatie
In Europa ontwikkelt zich in de jaren 70 een eigen traditie van geïmproviseerde muziek.
Deze jubileumeditie maakt zichtbaar hoe die lijnen, van spirituele en politieke jazz tot vrije improvisatie, van fusion tot neo-soul en van Europese experimenten tot hedendaagse global scenes, elkaar steeds zijn blijven beïnvloeden en samenkomen in het hier en nu.
In het bijzondere jaar van de vijftigste verjaardag stelde het festival een programma samen met artiesten die elk toonaangevend zijn binnen een bepaalde stroming in het brede spectrum wat jazz is geworden.
In Nederland gebeurt dat met Misha Mengelberg en Han Bennink, maar ook breder in Europa ontstaat een benadering waarin improvisatie volledig autonoom wordt. Die lijn is aanwezig op het festival met het Italiaanse Artchipel Orchestra, dat het werk van Mengelberg eert met speciale gast Michael Moore, en met de groep van Pierre Courbois, die ook al op de eerste editie van North Sea Jazz speelde.
In de jaren daarna doorbreekt een nieuwe en eerste generatie aan het conservatorium geschoolde jazzmusici de scheidslijn tussen jazz en geïmproviseerde muziek. Benjamin Herman, Eric Vloeimans en Yuri Honing speelden hierin een sleutelrol, onder meer in het Michiel Borstlap Sextet in de jaren 90, waarin stijlen zich vermengden. Die open benadering werkt door in een jongere generatie met Reinier Baas en Ben van Gelder, die deze vrijheid verder uitbouwen.